Yaşlı bir kedi normalden daha fazla yemeye başladığı halde kilo kaybediyorsa, yalnızca yaşlanmaya bağlı zayıfladığı düşünülmemelidir. Özellikle 10 yaş üzerindeki kedilerde bu tablonun önemli nedenlerinden biri kedilerde hipertiroidizm olabilir.
Hipertiroidizm, tiroid bezlerinin gereğinden fazla tiroid hormonu üretmesiyle ortaya çıkan hormonal bir hastalıktır. Tiroid hormonları metabolizma hızını etkilediği için hastalık geliştiğinde kedinin vücudu adeta sürekli yüksek devirde çalışmaya başlar.
Kedi iştahlı olabilir, hatta eskisinden daha fazla mama isteyebilir. Buna rağmen kas ve yağ dokusu kaybetmeye devam eder. Zamanla kalp, böbrekler, sindirim sistemi ve kan basıncı da bu durumdan etkilenebilir.
Kedilerde Hipertiroidizm Nedir?
Tiroid bezleri kedinin boyun bölgesinde bulunan küçük yapılardır. Bu bezlerden salgılanan hormonlar vücudun enerji kullanımını ve metabolizma hızını düzenler.
Hipertiroidizm geliştiğinde tiroid hormonları gereğinden fazla salgılanır.
Kedilerde vakaların büyük bölümünde neden, tiroid bezinde gelişen iyi huylu fonksiyonel doku artışıdır. Daha nadir olarak kötü huylu tiroid tümörleri de hastalığa neden olabilir.
Hastalık özellikle orta-ileri yaştaki kedilerde görülür.
Hipertiroidizm En Çok Hangi Yaşta Görülür?
Kedilerde hipertiroidizm ağırlıklı olarak yaşlı kedilerin hastalığıdır.
Vakaların çoğu 10 yaşın üzerindeki kedilerde görülür. Genç kedilerde ortaya çıkması mümkündür ancak çok daha seyrektir.
Bu nedenle yaşlı bir kedide açıklanamayan kilo kaybı varsa tiroid fonksiyonlarının değerlendirilmesi önemlidir.
Özellikle yıllık rutin kontrollerde kilo değişimlerinin kaydedilmesi hastalığın erken fark edilmesine yardımcı olabilir.
Ankara’da günün hangi saati olursa olsun, acil veteriner desteğine hızlı şekilde ulaşmanız önemlidir. Humanimal Veteriner Kliniği olarak kedi, köpek, kuş ve egzotik dostlarınız için 7 gün 24 saat hizmet sunuyoruz. Acil bir durumda vakit kaybetmeden bizimle iletişime geçebilir, kliniğimize ulaşarak uzman veteriner desteği alabilirsiniz.
Kedilerde Hipertiroidizm Belirtileri Nelerdir?
Belirtiler zaman içinde yavaş gelişebildiği için başlangıçta yaşlanmanın doğal sonucu gibi algılanabilir.
En sık görülen belirtiler şunlardır:
- Kilo kaybı
- İştah artışı
- Normalden fazla mama isteme
- Hareketlilik veya huzursuzluk
- Çok su içme
- Daha fazla idrar yapma
- Kusma
- İshal veya dışkı miktarında artış
- Tüylerde bakımsız görünüm
- Hızlı kalp atımı
- Normalden fazla ses çıkarma
- Gece huzursuzluğu
- Kas kaybı
Her kedide bütün belirtiler görülmez.
Bazı kediler oldukça hareketli görünürken bazı ileri vakalarda tam tersine iştahsızlık ve halsizlik gelişebilir.
Kedi Çok Yiyor Ama Neden Zayıflıyor?
Hipertiroidizmin en tipik belirtilerinden biri budur.
Tiroid hormonlarının yükselmesi metabolizmayı hızlandırır. Kedi aldığı kalorileri normalden çok daha hızlı tüketmeye başlar.
Vücut enerji ihtiyacını karşılamak için yağ depolarını ve zamanla kas dokusunu kullanabilir.
Bu nedenle kedi mama kabına daha sık gitmesine rağmen kilo kaybetmeye devam eder.
Sahipler bazen kedinin iştahını sağlıklı olduğunun göstergesi olarak görebilir. Oysa yaşlı bir kedide aşırı iştahla birlikte zayıflama özellikle araştırılması gereken bir durumdur.
Hipertiroidizm Kas Kaybına Neden Olur mu?
Evet.
Uzun süren hipertiroidizm yalnızca yağ kaybına değil, kas dokusunun azalmasına da yol açabilir.
Kedinin omurgası ve kalça kemikleri daha belirgin hale gelebilir. Arka bacak kaslarında incelme fark edilebilir.
Bu değişiklik bazen “yaşlılıktan eridi” şeklinde yorumlanır.
Yaşa bağlı kas kaybı mümkün olmakla birlikte hızlı veya belirgin zayıflama normal kabul edilmemelidir.
Tüylerde Değişiklik Görülür mü?
Evet.
Hipertiroidi bulunan kedilerde tüyler daha dağınık, yağlı veya bakımsız görünebilir.
Bazı kediler normalden fazla kendini temizlerken bazıları tüy bakımını azaltabilir.
Tüy yapısındaki değişiklik tek başına hipertiroidizm tanısı koydurmaz ancak kilo kaybı ve iştah artışıyla birlikte görüldüğünde anlamlı hale gelir.
Çok Su İçme ve Çok İdrar Yapma Görülür mü?
Evet.
Hipertiroidi bulunan kedilerde su tüketimi ve idrar miktarı artabilir.
Ancak bu belirtiler böbrek hastalığı ve diyabet gibi yaşlı kedilerde sık görülen başka hastalıklarda da ortaya çıkar.
Bu nedenle yalnızca belirtilere bakarak hastalıkları birbirinden ayırmak mümkün değildir.
Kan ve idrar testleri gerekebilir.
Hipertiroidizm Kusma ve İshal Yapar mı?
Bazı kedilerde yapabilir.
Metabolizmanın ve bağırsak hareketlerinin hızlanması dışkı miktarında artışa veya ishale neden olabilir.
Kusma da görülebilir.
Ancak yaşlı kedide kronik kusmayı otomatik olarak hipertiroidizme bağlamak doğru değildir. Böbrek hastalıkları, bağırsak hastalıkları, pankreas problemleri ve farklı sistemik hastalıklar da benzer belirtiler oluşturabilir.
Davranış Değişiklikleri Görülür mü?
Evet.
Hipertiroidizm bulunan kediler normalden daha hareketli ve huzursuz olabilir.
Gece evin içinde dolaşma, normalden fazla miyavlama, sürekli mama isteme ve kolay sinirlenme görülebilir.
Bazı sahipler yaşlı kedilerinin bir anda “yeniden gençleştiğini” düşünebilir.
Ancak bu hareketlilik metabolizmanın aşırı hızlanmasından kaynaklanıyor olabilir.
Kalbi Etkiler mi?
Evet.
Fazla tiroid hormonu kalbin daha hızlı ve güçlü çalışmasına neden olabilir.
Kalp atım hızı artabilir ve zamanla kalp kasında kalınlaşma gelişebilir.
Bazı kedilerde kalp üfürümü veya ritim bozukluğu tespit edilebilir.
Hipertiroidizmin kontrol altına alınmasıyla kalpte meydana gelen bazı değişiklikler gerileyebilir. Ancak her vakada tamamen düzelme garantisi yoktur.
Bu nedenle tanı sırasında kalbin de değerlendirilmesi önemlidir.
Yüksek Tansiyona Neden Olabilir mi?
Evet.
Hipertiroidizm bazı kedilerde sistemik hipertansiyon, yani yüksek kan basıncıyla birlikte görülebilir.
Yüksek tansiyon özellikle göz, böbrek, kalp ve beyin açısından önemlidir.
Ani görme kaybı veya göz bebeğinin sürekli geniş görünmesi yüksek tansiyona bağlı retina problemlerinin belirtisi olabilir.
Bu nedenle hipertiroidizm şüphesi bulunan yaşlı kedilerde kan basıncı ölçümü değerli bir incelemedir.
Hipertiroidizm Kedinin Gözlerini Etkileyebilir mi?
Dolaylı olarak etkileyebilir.
Kontrolsüz yüksek tansiyon göz arkasındaki retinal damarlarda hasara neden olabilir.
Retinada kanama veya ayrılma gelişirse ani görme kaybı ortaya çıkabilir.
Kedi eşyalara çarpmaya başladıysa veya göz bebekleri sürekli geniş görünüyorsa veteriner kontrolü geciktirilmemelidir.
Hipertiroidizm ile Böbrek Hastalığı Birlikte Görülebilir mi?
Evet ve bu durum özellikle yaşlı kedilerde önemlidir.
Hipertiroidizm böbreklere giden kan akımını artırabilir. Bu durum bazı kedilerde mevcut böbrek yetmezliğinin kan testlerinde daha hafif görünmesine neden olabilir.
Tiroid hastalığı tedavi edildiğinde metabolizma normale döner ve daha önce gizli kalan böbrek problemi belirgin hale gelebilir.
Bu nedenle tedaviden önce ve tedavi sırasında böbrek fonksiyonlarının takip edilmesi önemlidir.
Yaşlı Kedide Zayıflamanın Tek Nedeni Hipertiroidizm midir?
Hayır.
Yaşlı kedilerde kilo kaybının birçok nedeni vardır.
Bunlar arasında:
- Kronik böbrek hastalığı
- Diyabet
- Bağırsak hastalıkları
- Diş ve ağız problemleri
- Pankreas hastalıkları
- Kanserler
- Kronik enfeksiyonlar
- Yetersiz beslenme
bulunabilir.
Bu nedenle “çok yiyor ve zayıflıyor, kesin tiroid” şeklinde bir tanı konulmamalıdır.
Muayene ve laboratuvar testleri gerekir.
Kedilerde Hipertiroidizm Nasıl Teşhis Edilir?
Tanının temelinde fizik muayene ve kan testleri bulunur.
Veteriner hekim boyun bölgesini muayene ederken büyümüş tiroid dokusunu hissedebilir. Ancak bezin elle hissedilmesi tek başına kesin tanı koydurmaz.
Kandaki total T4 hormonu genellikle ilk değerlendirilen tiroid parametresidir.
Hipertiroidizm bulunan birçok kedide T4 düzeyi yüksektir.
Aynı zamanda kan sayımı, böbrek ve karaciğer değerleri ile idrar analizi de yapılabilir.
T4 Normal Çıkarsa Hipertiroidizm Yok mudur?
Her zaman değil.
Erken dönem veya hafif hipertiroidizm bulunan bazı kedilerde T4 değeri normal aralığın üst sınırında olabilir.
Başka hastalıkların varlığı da T4 düzeyinin geçici olarak daha düşük görünmesine yol açabilir.
Klinik şüphe yüksekse test daha sonra tekrarlanabilir veya serbest T4 gibi ek testlerden yararlanılabilir.
Bu nedenle laboratuvar sonucu kedinin belirtileri ve muayene bulgularıyla birlikte değerlendirilir.
Tiroid Sintigrafisi Nedir?
Tiroid sintigrafisi, tiroid dokusunun fonksiyonunu ve yerleşimini değerlendirmek için kullanılan ileri bir görüntüleme yöntemidir.
Özellikle radyoaktif iyot tedavisi planlanan kedilerde faydalı olabilir.
Normal yerleşim dışındaki aktif tiroid dokusunun belirlenmesine yardımcı olur.
Her klinikte bulunmayabilir ve özel nükleer tıp altyapısı gerektirir.
Kedilerde Hipertiroidizm Nasıl Tedavi Edilir?
Tedavi için birden fazla seçenek vardır.
Başlıca yöntemler:
- Antitiroid ilaçlar
- Radyoaktif iyot tedavisi
- Cerrahi
- İyot kontrollü özel diyet
şeklindedir.
Hangi yöntemin uygun olduğu kedinin yaşı, böbrek fonksiyonları, başka hastalıkları, tiroid dokusunun yapısı ve uygulanabilirlik gibi faktörlere göre belirlenir.
Hipertiroidi İlacı Nasıl Çalışır?
Antitiroid ilaçlar tiroid hormonlarının üretimini azaltır.
En sık kullanılan etken maddelerden biri metimazoldür.
İlaç ağızdan tablet veya uygun formülasyonlarda farklı yollarla uygulanabilir.
Bu tedavi hastalıklı tiroid dokusunu ortadan kaldırmaz. Hormon üretimini kontrol altında tutar.
Bu nedenle genellikle uzun süreli kullanım ve düzenli kan kontrolü gerekir.
İlaçların Yan Etkileri Olabilir mi?
Evet.
Bazı kedilerde:
- Kusma
- İştahsızlık
- Halsizlik
- Yüz bölgesinde kaşıntı
- Kan hücrelerinde değişiklikler
- Karaciğer değerlerinde bozulma
gibi yan etkiler görülebilir.
Bu yüzden tedavi başladıktan sonra belirli aralıklarla kan testlerinin yapılması önemlidir.
Kediniz ilaç kullanırken belirgin iştahsızlık, aşırı kaşıntı veya genel durum bozukluğu geliştirirse veteriner hekime bilgi verilmelidir.
Radyoaktif İyot Tedavisi Nedir?
Radyoaktif iyot, fazla çalışan tiroid dokusunu hedefleyen tedavilerden biridir.
Tiroid hücreleri iyodu doğal olarak kullandığından verilen radyoaktif iyot aktif tiroid dokusunda birikir ve aşırı çalışan hücreleri tahrip eder.
Normal dokuların büyük bölümü korunabilir.
Birçok kedide tek uygulamayla uzun süreli kontrol veya kalıcı tedavi sağlanabilir.
Ancak işlem özel yetkili merkezlerde uygulanır ve kedi belirli bir süre kontrollü koşullarda tutulabilir.
Ameliyatla Tiroid Bezi Alınabilir mi?
Bazı kedilerde cerrahi tedavi uygulanabilir.
Aşırı çalışan tiroid dokusu operasyonla çıkarılabilir.
Ancak ileri yaştaki kedilerde anestezi riski ve eşlik eden hastalıklar değerlendirilmelidir.
Ayrıca tiroid bezlerinin yakınında bulunan paratiroid bezlerinin korunması önemlidir. Bu yapılar kalsiyum metabolizmasında rol oynar.
Cerrahi karar vaka bazında verilmelidir.
Özel Tiroid Diyeti İşe Yarar mı?
İyot içeriği kontrollü veteriner diyetleri bazı kedilerde tiroid hormonu üretiminin azaltılmasına yardımcı olabilir.
Ancak bu yöntemin etkili olabilmesi için kedinin yalnızca reçete edilen diyeti tüketmesi gerekir.
Başka mama, ödül, insan yiyeceği veya dışarıdan avlanan gıdalar tedavinin etkisini bozabilir.
Birden fazla kedinin yaşadığı evlerde uygulamak bu nedenle daha zor olabilir.
Diyet tedavisi her hasta için uygun değildir.
Tedavi Sonrası Kilo Geri Gelir mi?
Tiroid hormonları kontrol altına alındığında birçok kedide kilo kaybı durur.
İştahın aşırı olması azalabilir ve zamanla vücut ağırlığı artabilir.
Ancak hedef yalnızca tartıda kilo artışı değildir. Kas dokusunun yeniden kazanılması da önemlidir.
Yaşlı kedide beslenme kalitesi ve yeterli protein alımı ayrıca değerlendirilmelidir.
Evde Kilo Takibi Nasıl Yapılmalı?
Yaşlı kedilerin düzenli tartılması oldukça faydalıdır.
Aynı tartıda ve benzer koşullarda ayda en az bir kez kilo ölçümü yapılabilir.
Hipertiroidizm tedavisi alan kedilerde veteriner hekimin önerisine göre daha sık ölçüm gerekebilir.
Kilonun yanında:
- İştah
- Su tüketimi
- Kusma sıklığı
- Dışkı durumu
- Aktivite
- İlaç kullanımı
da takip edilmelidir.
Hipertiroidizm Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Tedavi edilmeyen hastalık zamanla ilerleyebilir.
Sürekli yüksek metabolizma nedeniyle kilo ve kas kaybı devam eder.
Kalp daha fazla çalışmak zorunda kalabilir, yüksek tansiyon gelişebilir ve diğer organlar etkilenebilir.
İleri dönemde kedi başlangıçtaki hareketli ve iştahlı görünümünü kaybederek halsizleşebilir.
Bu nedenle yaşlı kedide devam eden zayıflamayı yalnızca yaşlanmaya bağlamamak önemlidir.
Hangi Durumlarda Hızlı Veteriner Kontrolü Gerekir?
Hipertiroidizm çoğunlukla yavaş ilerleyen bir hastalıktır. Ancak bazı belirtiler daha hızlı değerlendirilmelidir:
- Ani nefes darlığı
- Çökme veya bayılma
- Birden gelişen görme kaybı
- Çok hızlı kalp atımıyla birlikte belirgin huzursuzluk
- Tamamen yemeyi bırakma
- Tekrarlayan kusma
- Ciddi halsizlik
- Tedavi sırasında yüzde yoğun kaşıntı veya yara oluşması
Yaşlı kedilerde birden fazla hastalık aynı anda bulunabileceği için yeni ortaya çıkan belirgin değişiklikler yalnızca tiroid hastalığına bağlanmamalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Kedilerde hipertiroidizm nedir?
Tiroid bezlerinin normalden fazla tiroid hormonu üretmesi sonucu metabolizmanın aşırı hızlanmasıyla ortaya çıkan hormonal bir hastalıktır.
Hipertiroidi olan kedi neden çok yiyip zayıflar?
Metabolizma çok hızlandığı için aldığı kaloriyi normalden daha hızlı tüketir. Yağ ve kas dokusu kaybetmesine rağmen iştahı artabilir.
Hipertiroidizm en çok hangi kedilerde görülür?
Özellikle 10 yaş üzerindeki orta ve ileri yaştaki kedilerde daha sık görülür.
Kedilerde hipertiroidizm kan testiyle anlaşılır mı?
Çoğu vakada kandaki total T4 ölçümü tanıda önemli bilgi sağlar. Gerektiğinde test tekrarlanabilir veya ek tiroid testleri yapılabilir.
Kedilerde hipertiroidizm tedavi edilir mi?
Evet. İlaç, radyoaktif iyot tedavisi, cerrahi veya bazı vakalarda iyot kontrollü veteriner diyeti kullanılabilir.
Hipertiroidizm böbrek hastalığıyla birlikte olabilir mi?
Evet. Özellikle yaşlı kedilerde iki hastalık birlikte bulunabilir. Tiroid tedavisi sonrasında daha önce gizli kalan böbrek hastalığı belirginleşebilir.
Hipertiroidizm tamamen iyileşir mi?
Radyoaktif iyot ve uygun vakalarda cerrahi kalıcı tedavi sağlayabilir. Antitiroid ilaçlar ise hormon üretimini kontrol eder ve genellikle düzenli kullanılmaları gerekir.
Humanimal Veteriner Kliniği – Randevu ve İletişim
Adres: Uğur Mumcu, Rajiv Gandhi Cd. 24/A, Batıkent, Yenimahalle / Ankara
Telefon: (0312) 250 50 10
E-posta: info@humanimal.com.tr
Çalışma Saatleri: 7 Gün 24 Saat Açık Veteriner & Pet Oteli
Yaşlı kediniz eskisinden daha iştahlı olmasına rağmen zayıflıyorsa bunu yalnızca yaşına bağlamayın. Kedilerde hipertiroidizm, böbrek hastalığı ve diyabet gibi farklı sorunlarla benzer belirtiler gösterebilir; kilo takibiyle birlikte kan ve idrar değerlendirmesi nedenin belirlenmesini kolaylaştırır.
