Kedilerde Akne (Çene Sivilcesi) Neden Olur? Nasıl Geçer?

Kedinizin çenesinde kir gibi görünen siyah noktalar fark ettiyseniz, sorun mama kalıntısı olmayabilir. Kedilerde akne veya halk arasındaki adıyla çene sivilcesi, kıl köklerinin tıkanması ve iltihaplanmasıyla ortaya çıkan bir deri problemidir.

Hafif vakalarda yalnızca küçük siyah noktalar görülür. İleri vakalarda kızarıklık, kabuklanma, tüy dökülmesi, şişlik ve ağrılı yaralar gelişebilir. İkincil bakteriyel enfeksiyon oluştuğunda bölgeden kanlı ya da iltihaplı akıntı gelmesi de mümkündür.

Kedi aknesi bazen tek seferlik yaşanır. Bazı kedilerde ise dönem dönem tekrarlayan, düzenli bakım ve takip gerektiren bir probleme dönüşür.

Kedi aknesi nedir?

Kedilerde akne, çoğunlukla çene ve alt dudak çevresindeki kıl köklerinde görülür. Deri hücreleri ve yağlı salgılar kıl köklerinin içinde biriktiğinde komedon adı verilen siyah noktalar oluşur.

İlk aşamada çene kirlenmiş gibi görünebilir. Siyah noktalar arttıkça kıl kökleri tahriş olabilir. Bakterilerin bölgeye yerleşmesiyle küçük sivilceler, irinli kabarcıklar ve daha derin deri enfeksiyonları gelişebilir.

Bu durum insanlardaki ergenlik aknesiyle aynı değildir. Kedinin yaşı, cinsiyeti veya ırkı tek başına belirleyici olmaz. Yavru, yetişkin ve yaşlı kedilerde görülebilir.

Kedilerde çene sivilcesi neden olur?

Kedi aknesinin tek ve kesin bir nedeni bulunmayabilir. Sorunun temelinde kıl köklerindeki keratinleşme düzeninin bozulması ve gözeneklerin tıkanması yer alır.

Bazı kedilerde çene bölgesinin yeterince temizlenememesi etkili olabilir. Özellikle yaşlı, fazla kilolu, ağız veya eklem ağrısı yaşayan kediler kendilerini eskisi kadar rahat temizleyemeyebilir.

Stres, ciltte aşırı yağlanma, bağışıklık sistemini etkileyen hastalıklar ve başka deri problemleri de akne oluşumuna katkıda bulunabilir. Ancak her vakada belirgin bir neden bulunması mümkün değildir.

Plastik mama kabı kedi aknesi yapar mı?

Plastik mama kabı, kedi aknesinin tek ve kesin nedeni değildir. Buna rağmen çizilmiş ve iyi temizlenmeyen plastik yüzeylerde bakteri ve yemek artıkları birikebilir. Çenenin bu yüzeyle tekrar tekrar temas etmesi mevcut deri problemini ağırlaştırabilir.

Bu nedenle akne yaşayan kedilerde mama ve su kaplarının paslanmaz çelik, cam veya uygun seramik ürünlerle değiştirilmesi önerilebilir. Burada kabın malzemesi kadar temizliği de önemlidir. Mama kapları her gün yıkanmalı, ıslak mama kalıntıları uzun süre bekletilmemelidir.

Kabı değiştirmek bazı kedilerde fayda sağlar. Ancak tek başına her akne vakasını tamamen geçirmez.

Kedilerde akne belirtileri nelerdir?

En sık görülen belirti, çene altında kümelenen siyah noktalardır. Açık renkli kedilerde daha kolay fark edilir. Koyu renkli kedilerde ise ancak tüyler ayrıldığında görülebilir.

Hastalığın ilerlemesiyle şu belirtiler ortaya çıkabilir:

• Çene altında kirli görünüm ve siyah noktalar
• Kızarıklık ve hassasiyet
• Küçük kabarcıklar veya sivilceler
• Kabuklanma
• Tüy dökülmesi
• Çenede şişlik
• Kaşınma ve yüzü eşyalara sürtme
• Kanlı veya iltihaplı akıntı
• Kötü koku

Hafif komedonlar kediyi rahatsız etmeyebilir. Şişlik, akıntı ve ağrı geliştiğinde ise ikincil enfeksiyon ihtimali artar.

Çenedeki her siyah nokta akne midir?

Hayır. Çene bölgesindeki siyah noktalar ve kabuklanmalar her zaman kedi aknesinden kaynaklanmaz.

Mantar enfeksiyonları, uyuz etkenleri, alerjik deri hastalıkları, bakteriyel enfeksiyonlar ve bazı bağışıklık sistemi hastalıkları benzer görünüm oluşturabilir. Daha seyrek olarak tümöral oluşumlar da çene bölgesinde yara veya şişlik yapabilir.

Lezyonun yalnızca görüntüsüne bakarak kesin tanı koymak bu nedenle doğru değildir. Özellikle problem hızla büyüyorsa, akıntılıysa veya uygulanan bakıma rağmen düzelmiyorsa veteriner muayenesi gerekir.

Kedi aknesinin tanısı nasıl konur?

Veteriner hekim çoğu vakada lezyonun görünümü ve bulunduğu bölge üzerinden kedi aknesinden şüphelenebilir. Ancak başka deri hastalıklarını elemek için ek incelemeler gerekebilir.

Deriden alınan hücre örneğinin mikroskop altında incelenmesi, bakterilerin ve maya benzeri mikroorganizmaların değerlendirilmesine yardımcı olur. Parazit şüphesinde deri kazıntısı, mantar şüphesinde kültür veya başka testler uygulanabilir.

Tekrarlayan, derin, iyileşmeyen veya alışılmışın dışında görünen lezyonlarda deri biyopsisi de gündeme gelebilir.

Kedilerde çene aknesi nasıl geçer?

Tedavi, aknenin şiddetine göre belirlenir. Yalnızca birkaç siyah noktanın bulunduğu hafif vakalarla, çenenin şiştiği ve iltihaplı yaraların oluştuğu vakalar aynı şekilde tedavi edilmez.

Hafif olgularda çene bölgesinin veteriner hekimin önerdiği ürünle düzenli temizlenmesi yeterli olabilir. Antiseptik veya kıl köklerini temizlemeye yardımcı olan veteriner ürünleri kullanılabilir.

Bakteriyel enfeksiyon gelişmişse topikal ya da ağızdan kullanılan antibiyotikler gerekebilir. Belirgin iltihap ve kaşıntı varsa veteriner hekim farklı ilaçları tedaviye ekleyebilir. Derin enfeksiyonlarda tedavi birkaç günle sınırlı kalmayabilir.

Kedi aknesi bazı kedilerde tamamen kaybolur. Bazılarında ise belirtiler kontrol altına alındıktan sonra tekrar edebilir. Bu durumda düzenli temizlik ve mama kabı hijyeni uzun dönem bakımın bir parçası olur.

Evde kedi aknesine ne yapılabilir?

İlk adım mama ve su kaplarını her gün temizlemektir. Çizilmiş plastik kaplar yerine kolay yıkanabilen paslanmaz çelik, cam veya seramik kaplar kullanılabilir.

Yemekten sonra çenede yaş mama kalıyorsa bölge nemli, yumuşak bir bezle nazikçe temizlenebilir. Ardından çenenin ıslak bırakılmaması gerekir. Sert biçimde ovalamak, kabukları koparmak veya siyah noktaları sıkmak ise deri hasarını artırabilir.

İnsanlar için üretilmiş akne kremleri, tonikler, alkol, kolonya, oksijenli su ve uçucu yağlar kullanılmamalıdır. Bu ürünler kedinin derisini tahriş edebilir. Kedi bölgeyi yaladığında ayrıca zehirlenme riski doğabilir.

Ev bakımı yalnızca hafif vakalarda ve veteriner hekimin yönlendirmesiyle uygulanmalıdır.

Kedi sivilcesi sıkılır mı?

Hayır. Siyah noktaları veya iltihaplı sivilceleri sıkmaya çalışmak doğru değildir.

Çene bölgesine baskı uygulamak kıl köklerinin parçalanmasına, iltihabın daha derine yayılmasına ve ağrının artmasına neden olabilir. Kediniz rahatsız olduğu için ısırabilir veya tırmalayabilir.

Kabukları zorla kaldırmak da iyileşmeyi hızlandırmaz. Tam tersine açık yara oluşturarak enfeksiyon riskini yükseltir.

Kedi aknesi bulaşıcı mıdır?

Kedi aknesinin kendisi bulaşıcı değildir. Aynı evdeki başka bir kediye veya insana çene sivilcesi olarak geçmez.

Ancak akneye benzeyen mantar ve bazı parazit hastalıkları bulaşıcı olabilir. Bu yüzden özellikle birden fazla hayvanda benzer deri belirtileri görülüyorsa tanının doğrulanması önemlidir.

Mama alerjisi çene aknesine neden olur mu?

Alerjik deri hastalıkları çene çevresinde kızarıklık, kaşıntı ve yaralanma oluşturabilir. Ancak çenedeki her akneyi mama alerjisine bağlamak doğru değildir.

Gıda alerjisinde çoğu zaman yalnızca çene değil, baş, boyun, kulaklar ve vücudun başka bölgeleri de etkilenebilir. Tekrarlayan kulak sorunları, yoğun kaşıntı ve başka deri lezyonları eşlik ediyorsa alerji ihtimali ayrıca değerlendirilir.

Mamasını sık sık değiştirmek yerine önce sorunun gerçekten akne mi, enfeksiyon mu yoksa alerjik bir hastalık mı olduğu anlaşılmalıdır.

Kedi aknesi ne kadar sürede geçer?

İyileşme süresi lezyonun şiddetine ve ikincil enfeksiyon bulunup bulunmadığına göre değişir. Hafif siyah noktalar uygun bakım altında daha kısa sürede azalabilir. Şişlik, derin enfeksiyon ve akıntılı yaralar varsa tedavi daha uzun sürebilir.

Belirtilerin birkaç gün içinde tamamen kaybolmaması her zaman tedavinin başarısız olduğu anlamına gelmez. Ancak lezyon büyüyor, daha ağrılı hale geliyor veya yeni akıntılar oluşuyorsa kontrol muayenesi bekletilmemelidir.

Veteriner hekimin önerdiği ilaçlar erken kesilmemelidir. Dış görünüm düzelse bile derin kıl kökü enfeksiyonu devam ediyor olabilir.

Hangi durumlarda veterinere gidilmeli?

Çenede yalnızca birkaç siyah nokta değil, kızarıklık, şişlik, kanama veya iltihaplı akıntı varsa veteriner değerlendirmesi gerekir.

Kediniz çenesine dokunulmasına izin vermiyorsa, mama yerken rahatsız oluyorsa veya yüzünü sürekli sürtüyorsa ağrı gelişmiş olabilir. Kötü koku, hızla büyüyen yara, iştahsızlık ve halsizlik de evde bakımın yeterli olmadığını düşündürür.

Tekrarlayan aknelerde altta yatan başka bir deri veya sağlık probleminin bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kedimin çenesindeki siyah noktalar kir mi, akne mi?

Silindiğinde kolayca kaybolmayan ve kıl köklerinde kümelenen siyah noktalar akne olabilir. Kesin ayrım için veteriner muayenesi gerekebilir.

Kedi aknesi kendiliğinden geçer mi?

Hafif vakalar bazen gerileyebilir. Ancak tekrar etme veya bakteriyel enfeksiyona dönüşme ihtimali bulunduğu için bölge takip edilmelidir.

Kedi aknesine insan akne kremi sürülür mü?

Hayır. İnsanlara ait akne ürünleri kedilerin derisi için uygun olmayabilir ve yalandığında zararlı olabilir. Yalnızca veteriner hekimin önerdiği ürünler kullanılmalıdır.

Plastik mama kabını değiştirmek yeterli olur mu?

Her zaman olmaz. Kabı değiştirmek ve hijyeni artırmak fayda sağlayabilir, fakat enfeksiyon gelişmişse ilaç tedavisi gerekebilir.

Kedi aknesi ağrı yapar mı?

Hafif siyah noktalar ağrısız olabilir. İltihap, şişlik ve derin enfeksiyon geliştiğinde bölge belirgin şekilde ağrılı hale gelebilir.

Kedilerde çene aknesi tekrarlar mı?

Evet. Bazı kedilerde tek kez görülürken bazılarında dönem dönem tekrarlayabilir. Düzenli kap temizliği ve çene hijyeni tekrarları azaltmaya yardımcı olabilir.

Humanimal Veteriner Kliniği – Randevu ve İletişim

Adres: Uğur Mumcu, Rajiv Gandhi Cd. 24/A, Batıkent, Yenimahalle / Ankara
Telefon: (0312) 250 50 10
E-posta: info@humanimal.com.tr
Çalışma Saatleri: 7 Gün 24 Saat Açık Veteriner & Pet Oteli

Çenedeki birkaç siyah nokta küçük görünebilir. Ancak şişlik, akıntı veya ağrı başladıysa sorun artık yalnızca görüntü değildir; deri enfeksiyonunun derinleşmesini beklemeden muayene planlanmalıdır.